ISTORIJA

Crkve i manastiri

Oko banjskog telesnog lečilišta postoje lečilišta za raslabljenost duhovnu. Reč je o brojnim crkvama i manastirima koji se nalaze u Vrnjačkoj Banji, kao i u njenoj neposrednoj okolini. Ove crkve i manastiri, svedoci naše istorije, su svetinje u kojima se srpska prošlost može osetiti u jednom danu.

Crkve:

Hram Rođenja Presvete Bogorodice – Ovaj sveti hram podigao je Hadži Jeftimije Popović, protojerej iz Vrnjačke Banje, 1834. godine u vreme vladavine kneza Miloša Obrenovića. Prota Jeftimije služio je u ovom hramu 47 godina. Sahranjen je sa južne strane hrama, našta ukazuje njegova nadgrobna ploča.

Na južnoj strani hrama nalazi se spomen-ploča Srpskim ratnicima (Soluncima), koji položiše živote za veru i otečestvo u ratovima 1912 – 1918 godine. Ikonostas crkvi priložio je Jovan Kujundžić, trgovac iz Beograda, 1875 godine. Hram je posvećen rođenju presvete Bogorodice 21(8) septembra – mala Gospojina, što svedoči divan mozaik iznad ulaznih vrata. Dograđivan je dva puta u dužinu 1936. i 1973. godine. Sadašnji izgled sa zapadne strane projektovao je pokojni Dr Dragomir Tadić, arhitekta iz Beograda. Letnja slava – litija Vrnjačke Banje je 28. jula – Sveti mučenici Kirik i Julita.


Crkva Živonosni Istočnik Presvete Bogorodice – Temelje crkve koji se nalaze u centralnom banjskom parku Vrnjačke Banje, osveštao je aprila 2012. godine episkop žički Hrizostom, a završena je i osveštana 2020. godine. Crkvu je projektovao arhitekta Dimitrije Lj. Marinković.

Crkva Živonosni Istočnik presvete Bogorodice


Crkva Svetog Save u Gračacu – Selo Gračac u opštini Vrnjačka Banja, veoma je staro selo Raškog okruga. U ataru ovog sela nađeni su materijalni ostaci koji jasno upućuju na to da su još stari Rimljani naseljavali područje današnjeg Gračaca. Samo selo Gračac nalazi se na planini Goč, svega 4 km, od sredine magistralnog puta između Vrnjačke Banje i Kraljeva. Po legendi se veruje da je lokalna crkva crkva Sv. Save, podignuta još u “Savino vreme”, kao i da je sam Sveti Sava, sa svojim ocem Stefanom Nemanjom, učestvovao u njenoj izgradnji. Svakako crkva u Gračacu koja nosi Savino ime, upravo je njemu i posvećena.

Ako je verovati legendama, crkva je starija čak i od Žiče, a 800 godina u tom slučaju proslavila je krajem 20-og veka. Crkva je kroz istoriju mnogo stradala, i tu se krije razlog zašto nemamo tačne podatke o vremenu njenog nastanka i njenim ktitorima. Do početka 19-og veka, od ove crkve ostali su samo temelji na kojima je 1812. podignuta nova crkva. Gračački paroh Radovan Šućurević, obnovio je ovu crkvu 1842. godine. Danas je crkva u nadležnosti Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Kraljevu. Preko puta hrama nalazi se osnovna škola iz 1909. godine. koja je renovirana i sada se u njoj nalazi muzej.

Manastiri:

Manastir Svete Petke u Stublu je udaljen 7 km od Vrnjačke Banje. Smešten je na obroncima Gledićkih planina. Do manastira je najbolje doći putem koji vodi u selo Ugljarevo preko Zapadne Morave.

Manastir Svete Petke

Manastir Ljubostinja – Manastir Ljubostinja je udaljen 16 km od Vrnjačke Banje. Do manastira je najbolje doći preko Trstenika i sela Grabovac.

Manastir Ljubostinja


Manastir Žiča – Manastir Žiča je udaljen 32 km od Vrnjačke Banje. Do manastira je najbolje doći putem koji vodi ka Mataruškoj Banji.

Manastir Žiča

Manastir Studenica – Manastir Studenica je udaljen 80 km od Vrnjačke Banje. Do manastira je najbolje doći putem koji vodi preko Mataruške Banje ibarskom magistralom do naselja Ušće, odakle se put odvaja do samog manastira.

Manastir Studenica